Denim ve İndigo

Blue jeans'in kökeninde, 15. Yüzyıl'da İtalya'nın Cenova ve Fransa'nın Nîmes kentinde üretilen denim kumaş yatar. "Serge de Nîmes" olarak anılan bu pamuklu kumaş yüzyıllar boyunca kullanımda olmuş,  
 
INDIGOFORA TINCTORIA  

kendi içinde evrim geçirmiş, denim adını almış ve Hindistan'da yetişen indigofora bitkisinden elde edilen indigo boyasıyla birleşerek blue jeans efsanesini yaratmıştır. Denim kumaşının en belirgin özelliği, çözgü ipliklerinin indigo boyalı, atkı ipliklerinin ise doğal renginde yani beyaz olmasıdır. Klasik denim dokuması gabardin olarak adlandırılan 3/1 Z dimidir. Kumaşın yüzünde çözgü yoğun olduğundan mavi renk hakimdir. Tersinde ise atkı ağırlıklıdır ve beyaz hakimdir. "Yaşayan renk" olarak anılan indigo boyası günümüzde sentetik olarak üretilmekte ve blue jeans'in zamanla ve yıkamayla renk değiştirip beyazlamasını sağlamaktadır. 

NIMES 

Yıkamanın Önemi: Bir blue jeans'e havasını kazandıran işlem genellikle yıkamadır. Yıkama oldukça zor ve deneyim gerektiren aşamalardan oluşur. Bu konuda yapılan araştırmalar ve deneyler sonrasında ortaya çıkan formüller, yıkanan kumaşlardan farklı renk ve etkiler elde edilmesini sağlar. Basic jeans yıkaması, ön yıkamayı takip eden taş yıkama ve bununla ilgili diğer işlemlerle başlar. Kumaşa göre hazırlanan formüle göre uygulanan bu işlemleri durulama ve kurutma aşamaları takip eder. 

Yıkama Prosesindeki Aşamalar:  
Rinse Haşıl Sökme: Kumaş, dokuma ve konfeksiyon için gerekli bazı maddelerden yıkama işlemine başlamadan önce arındırılır. Böylece kumaşta kırık oluşumu engellenir. 
Taş Yıkama: Blue jeans kumaşı, endüstriyel yıkama makinalarında ponza taşlarıyla istenen renk elde edilene kadar yıkanır. Ponza taşının kumaş üzerinde aşındırıcı ve boyanın tekrar kumaşa yapışmasını engelleyici etkisi vardır. Aynı işlem düz boyalı kumaşlarda yumuşak ve farklı tuşe elde etmekte de kullanılır. 
Power: Taş yıkamaya kimyasal destek yapılarak maviyle beyaz arasındaki kontrast artırılır. Daha da açık bir renk elde edilir. 
Ağartma: Denim kumaşa uygulanabilecek son aşamadır. Kullanılan kimyasallar artırılarak, indigo kumaştan iyice ayrılır ve renk buz mavisine dönüşür. 
Rodeo: Kumaş özel kabinlerde püskürtmeyle sadece arzu edilen bölgeleri ağartılarak işlenir. 


Ring ve Open End Kavramları: 
Kumaşın dokumasında kullanılan pamuk ipliğinin eğrilmesinde kullanılan iki ayrı sistem vardır ve bunlar kumaşa da adlarını vermektedir: Ring (R) ve Open End (OE). 
OE/OE Denim: Düz görünümlü, atkısı ve çözgüsü OE iplikten dokunan kumaştır. 
R/OE Denim: Boydan R, enden OE iplikten üretilen, düzgün olmayan bir etki yaratan kumaştır. Yumuşaklığı ve dayanıklılığı OE/OE kumaşa göre daha iyidir. 
R/R Denim: Tüm iplikleri R olan, görünümü, yumuşaklığı ve dayanıklığı en üst düzeydeki kumaştır. R ipliğinin OE'ye göre daha zor ve uzun sürede üretiliyor olması bu kumaşı daha pahalı kılar. 

Denim Dokumaları Sözlüğü: İndigo iplikleri her tür dokumaya uygulansa da klasik denim kumaşları 3/1 dimidir. Sol dimi kumaşlar, sağ dimi olanlara göre daha yumuşak olur. Sağ diminin tercih edilmesinin nedeni ise daha az esneme yapmasıdır. 
Natürel Denim: Boyuna (çözgü) ve enine (atkı) iplikleri boyasız olan kumaşdır. 
Antik Denim: 19. Yüzyıl sonlarında denim kumaşı R/R iplikten, mekik tezgalılarda dokunuyordu. Günümüzde aynı etkiye sahip kumaş oldukça zor bulunmakta ve ayrıcalık simgesi durumundadır. 
Cross-Hatch (Balık ağı) Denim: Çözgü ve atkısı şantuklu R iplikten dokunan kumaşdır. 
Stretch/Lycra'lı Denim: Pamukla, elastik karakterli lycra ipliklerinin bükümünden oluşan ipliklerle dokunan kumaşdır. 

Denim Gramajı: 
Denim kumaş ağırlık birimi ounce/yrdz'dir. Metrik sisteme göre karşılığı 33.91 ouncelyrd2 = g/m2`dir.  
4.5 oz-7.5 oz Denim: Gömleklerde kullanılan denim kumaşıdır. 
9 oz-13.5 oz Denim: Yazlık pantolonlarda kullanılan denim kumaşıdır. 
14 oz-15 oz Denim: Pantolon ve montlarda kullanılan denim kumaşıdır.

Ana Sayfa